Gratis checklist · voor Nederlandse gezinnen (EU) · stand zomer 2026

De Spanje-emigratie-checklist voor gezinnen

De basisstappen in de juiste volgorde, plus een eigen fase voor gezinnen met kinderen (scholen, inschrijving, zorg). Vink af wat je geregeld hebt.

Bewaar deze pagina

Er komt geen e-mail met een link — de checklist staat gewoon hier. Zet hem in je favorieten of print hem uit: spanjeklaar.nl/checklist-gezin.html

De gouden regel: je woonadres is de sleutel

Zonder woonadres geen empadronamiento (inschrijving bij de gemeente), en zonder empadronamiento loopt bijna alles vast: zorg, school, bank. Regel je woning dus vroeg.

Je voortgang

Vink af wat je geregeld hebt — je voortgang wordt automatisch op dit apparaat bewaard.

Fase 1 — In Nederland, 2–6 maanden vóór vertrek

Vraag alvast je NIE aan via het Spaanse consulaat in Amsterdam (formulier EX-15, op afspraak, persoonlijk of via gevolmachtigde).

Niet verplicht vóór vertrek, maar scheelt in Spanje weken wachten op een cita previa. Reken op 2–8 weken doorlooptijd. Het NIE is puur een nummer — het geeft géén verblijfsrecht.

Open desgewenst al een Spaanse niet-residentenrekening (kan met paspoort + certificado de no residente — de bank regelt dat vaak voor je).

Handig voor borg en eerste betalingen; zet je later gratis om naar een residentenrekening.

Regel een zorgverzekering die in Spanje dekt — vóór je iets opzegt. Werk je daar? Dan kom je in de Seguridad Social. Zo niet: private verzekering (± €60–100 p.p./maand, zonder eigen bijdrage).

Niet-werkenden hebben een volledige ziektekostenverzekering nódig voor de verplichte EU-registratie (stap 14). En je NL-basisverzekering vervalt bij emigratie.

Check je pensioen- en belastingsituatie: AOW en particulier pensioen worden na emigratie in principe in Spanje belast (verdrag NL-Spanje); overheidspensioen (ABP uit overheidsdienst) blijft in NL belast. Er ligt een nieuw verdrag op de plank (niet vóór 2027).

Dit bepaalt je netto inkomen daar. Bij twijfel: één gesprek met een NL-Spanje-fiscalist verdient zichzelf terug.

AOW-opbouw: besluit over vrijwillige verzekering. Je opbouw stopt bij vertrek (−2% per jaar); vrijwillig doorverzekeren kan bij de SVB, aanvragen binnen 1 jaar na vertrek.

Elk gemist jaar kost je later 2% AOW, blijvend.

Registreer je als kiezer buiten Nederland (eenmalig, gemeente Den Haag).

Daarna krijg je automatisch briefstempapieren bij verkiezingen.

Huisdier mee? EU-dierenpaspoort + chip + rabiësvaccinatie (minimaal 21 dagen oud).

Fase 2 — Woning zoeken (de sleutel tot alles)

Betaal nóóit vóór je bezichtigd hebt en een contract hebt. Herken de oplichting: prijs 20–40% onder de markt, "verhuurder" in het buitenland, gesprek snel naar WhatsApp, betalen via overboeking of een valse tussenrekening, paspoortkopie vooraf.

Dit is de duurste beginnersfout. Echte verhuurders kunnen altijd tonen.

Ken je rechten als huurder: wettelijke borg = 1 maand (fianza), maximaal 2 maanden extra garantie; de makelaarskosten betaalt sinds de woonwet van 2023 de verhuurder, niet jij.

"Servicekosten"-constructies om toch commissie te vangen zijn niet zomaar legaal — teken er niet blind voor.

Zorg dat je huurcontract op jouw naam staat (of een schriftelijke autorisatie van de eigenaar hebt).

Dit is je adresbewijs voor het empadronamiento — de volgende sleutelstap.

Fase 3 — Vertrekweek (Nederland afronden)

Schrijf je uit bij je gemeente (BRP) — verplicht als je binnen 12 maanden 8 maanden of langer weg bent; kan vanaf 5 dagen vóór vertrek. Je komt dan in de RNI.

Zeg je NL-zorgverzekering op per emigratiedatum — niet eerder (dekking!), niet vergeten (dubbele premie).

Houd je DigiD actief en regel post/administratie digitaal.

Voor de M-aangifte (stap 26) en alles met NL-instanties vanuit het buitenland.

Fase 4 — Eerste weken in Spanje (de juiste volgorde!)

1. Empadronamiento bij het ayuntamiento (gratis; paspoort + huurcontract volstaan — kan dus vóór je NIE!).

Ontgrendelt: zorgpas, school, rijbewijszaken — en de wachtklok voor het convenio especial (1 jaar) gaat lopen.

2. NIE (als je 'm nog niet uit NL hebt): formulier EX-15 + tasa 790-012 (± €10), cita previa bij extranjería/policía.

Tip: de EU-registratie hieronder kent ook automatisch een NIE toe — heb je al een afspraak voor stap 16, dan kun je deze soms overslaan.

3. Certificado de registro (EU-registratie) — verplicht bij verblijf langer dan 3 maanden. Formulier EX-18, ± €12, cita previa. Voorwaarde: werk, óf voldoende middelen + volledige zorgverzekering.

Dit groene papiertje (zonder foto — altijd met paspoort tonen) is je bewijs van rechtmatig verblijf. Na 5 jaar wordt het permanent. Een TIE-kaart is voor niet-EU-burgers — die hoef jij niet aan te vragen.

4. Zorg definitief regelen — jouw route:

• Loondienst: werkgever meldt je aan bij de Seguridad Social → tarjeta sanitaria via het centro de salud.
• ZZP (autónomo): inschrijven bij RETA; zorg zit in je maandelijkse cuota (starters: tarifa plana €80/mnd eerste jaar).
• AOW/pensioen: vraag het S1-formulier aan bij het CAK → registreren bij het INSS → tarjeta sanitaria. Je betaalt het CAK een verdragsbijdrage (woonlandfactor Spanje ± 0,44 — fors lager dan de NL-premie).
• Vroegpensioen zonder S1: private verzekering; na 1 jaar empadronamiento kan het convenio especial (€60/mnd onder 65, €157 vanaf 65 — let op: medicijnen niet vergoed).

5. Bankrekening omzetten naar residentenrekening (met NIE + empadronamiento).

Fase 5 — Eerste maanden

Auto meegenomen? Binnen 60 dagen de vrijstelling van de registratiebelasting (IEDMT) aanvragen wegens verhuizing; daarna ITV-keuring → Spaans kenteken → jaarlijkse wegenbelasting (IVTM).

Buiten de termijn = registratiebelasting tot 14,75% van de waarde. De eigendomsduur-eis verschilt per situatie — check dit vooraf.

Rijbewijs: je NL-rijbewijs blijft geldig tot de vervaldatum; pas dán vernieuw je het bij de DGT (wordt een Spaans rijbewijs, met medische keuring).

De vaak rondgaande claim "verplicht omwisselen binnen 2 jaar" geldt alleen voor rijbewijzen met onbeperkte of 15+ jaar geldigheid — NL-rijbewijzen (10 jaar) vallen daar niet onder.

Kinderen inschrijven op school (via comunidad/gemeente; empadronamiento vereist; reguliere inschrijfronde in het voorjaar). NL-diploma's: erkenning is alleen nodig voor universiteitstoegang, niet voor gewone schoolinschrijving.

Word je fiscaal resident? Meer dan 183 dagen per kalenderjaar in Spanje (of je economische centrum daar) = Spaans belastingplichtig — over het héle kalenderjaar, Spanje kent geen gebroken belastingjaar.

Plan je verhuisdatum hierop: een verhuizing in de tweede jaarhelft betekent meestal dat je dat jaar nog NL-resident bent.

Werk je remote voor een NL-werkgever? Dan heft Spanje over dat loon (belast waar je fysiek werkt) — bespreek payroll/A1-gevolgen met je werkgever vóór je gaat.

Kom je in aanmerking voor de Beckham-regeling? Vlak 24% tot €600.000, 6 jaar — o.a. voor werknemers (ook remote voor buitenlandse werkgever) die 5 jaar geen Spaans resident waren. Aanvragen binnen 6 maanden (Modelo 149). Gewone ZZP'ers vallen erbuiten.

Vermogen? Spanje kent vermogensbelasting (per regio heel verschillend: Andalusië en Madrid effectief €0, Catalonië niet) en een solidariteitsbelasting boven €3 mln.

M-aangifte doen bij de NL Belastingdienst in het voorjaar ná je emigratiejaar (kan online met DigiD).

Vrijstelling NL-loonheffing aanvragen voor pensioen/AOW zodra je Spaans resident bent — anders houden beide landen in en moet je terugvorderen.

Fase 6 — Speciaal voor gezinnen (met kinderen)

Kies het schooltype op tijd: openbaar (gratis, Spaanstalig), concertado (deels gesubsidieerd) of internationaal (Engels/tweetalig, betaald). Bezoek scholen het liefst vóór je verhuist.

Plaatsen zijn schaars en de reguliere inschrijfronde (proceso de admisión) is meestal in het voorjaar — mis je die, dan is er alleen nog plek waar toevallig ruimte is.

Schrijf de kinderen mee in bij het empadronamiento — op jullie woonadres. Dit is voorwaarde voor schoolinschrijving én de zorgpas.

Vraag een NIE aan voor elk kind — ook minderjarigen hebben er een nodig voor school, zorg en administratie.

Regel de zorgpas (tarjeta sanitaria) voor de kinderen — via jouw route (loondienst/ZZP/S1) worden gezinsleden meeverzekerd; schrijf ze in bij het centro de salud.

Verzamel de schooldocumenten: internationale/gelegaliseerde geboorteakte, vaccinatieboekje en de laatste schoolrapporten.

NL-diploma's erkennen (homologación) hoeft alleen voor universiteitstoegang, niet voor gewone school-inschrijving.

Regel de overgang van de kinderbijslag: de NL-kinderbijslag (SVB) stopt bij emigratie; Spanje kent beperkte, inkomensafhankelijke gezinssteun (prestación por hijo). Vraag dit tijdig aan.

Jonge kinderen? Opvang gaat via een guardería / escuela infantil (0–3 jr, vaak betaald; 3–6 jr meestal gratis via school).

Nederlands onderwijs erbij (optioneel): voor een mogelijke terugkeer kun je NL-onderwijs op afstand volgen (Wereldschool / NOB-scholen).

Binnenkort beschikbaar

Wil je elk punt hierboven uitgewerkt?

De complete Spanje-Emigratiekit neemt elke stap van deze checklist door: welk formulier, wat het kost, hoe je aan een cita previa komt en waar het misgaat. Plus templates voor je uitschrijving en opzegbrieven.

€67 €49 introductieprijs

Reserveer de Emigratiekit — €49 →

Reserveren is gratis en verplicht je tot niets — je betaalt pas als de kit er is.

Stand: zomer 2026, samengesteld uit officiële bronnen (sede.policia.gob.es, Agencia Tributaria, Seguridad Social/RD 576/2013, BOE, DGT, Belastingdienst, SVB/CAK, nederlandwereldwijd.nl). Regels veranderen; procedures verschillen per provincie en gemeente. Dit is voorlichting, geen juridisch of fiscaal advies.

Meer op Spanjeklaar: de complete gids · alle cijfers · Spaans voor het loket · autónomo-calculator · de Emigratiekit · voor dienstverleners.